De meeste huizen in Nederland worden verwarmd met een cv-ketel die draait op aardgas. Maar steeds vaker worden nieuwe huizen gebouwd zonder aansluiting op het gasnet. Verwarmen gebeurt dan met propaangas, stadsverwarming of met nieuwe, energiezuinige technieken zoals een warmtepomp in combinatie met vloerverwarming. Een warmtepomp met vloerverwarming verbruikt in vergelijking met een gasgestookte HR-ketel circa 50% minder aan energiekosten.
Warmtepompsysteem
Een warmtepompsysteem bestaat uit 3 onderdelen die op elkaar afgestemd moeten zijn:
1. een bron (buitenlucht, open of gesloten bron, verticaal of horizontaal)
2. de warmtepomp (capaciteit, lucht/water of water/water) met een buffer- en/of een boilervat
3. het afgiftesysteem (laag temperatuursysteem zoals vloer/wandverwarming eventueel in combinatie met fancoil units)
Onder 'downloads/warmtepompen' vindt u een schematische weergave van een compleet systeem. Wij overleggen graag met u welk systeem het beste past bij uw locatie en energiebehoefte. Wij kunnen complete turn-key systemen leveren en installeren inclusief bron en afgiftesysteem, maar het is ook mogelijk om deelleveringen te bestellen. Een datasheet van de RES-warmtepompen is te vinden onder het hoofdstuk ‘downloads’.
1. De bron
De bron is vaak het meest prijzige onderdeel van het geheel. De keuze voor een gesloten of open bron wordt vaak bepaald door de gevraagde capaciteit en lokale regelgeving. Samen met onze bronboorder adviseren wij u graag wat de meest geschikte bron zou zijn. Het boren en de aanleg van de bron laten wij verzorgen door een professioneel bedrijf dat grote ervaring heeft met deze werkzaamheden. Hou er wel rekening mee dat hij een rommeltje maakt op de plaats van de boring!
Open bron: Het grondwater heeft altijd een temperatuur tussen 10 en 12 graden Celsius en is daarom heel geschikt als bron. Onze technische voorkeur gaat daarom ook naar een open bron waarbij grondwater wordt opgepompt uit de haalbron, de warmte uit het water wordt ontrokken en vervolgens wordt het afgekoelde water via een retourbron weer in de grond gebracht. De afstand tussen de haalbron en de retourbron bedraagt circa 40m. Doorgaans is de geschikte waterlaag op zo'n 50- 70 m diepte te vinden en wordt er tussen de 2 en 10 m3/uur opgepompt. Op sommige lokaties is hier voor een kostbare en tijdrovende vergunning benodigd. Graag zoeken wij e.e.a. voor uw specifieke situatie uit.
Gesloten bron: Bij een gesloten bron worden de warmtewisselaars in de grond gebracht. Er worden bijvoorbeeld 4 putten van 100 m gemaakt met slangen waar een glycoloplossing in zit. Deze glycol neemt de warmte op uit de omgeving en transporteert het naar de warmtepomp. Daar geeft het de warmte af en gaat weer terug de bodem in om vervolgens weer opnieuw warmte op te nemen. Er moet circa 5m afstand tussen de putten zitten. Soms moeten gesloten bronnen ’s zomers geregenereerd worden, of te wel er moet warmte teruggestopt worden om 's winters weer voldoende warmte te kunnen aanbieden. Dit gebeurt door 's zomers te koelen. Tot zo'n 25 kW zijn gesloten bronnen vaak prijsgunstiger in aanschaf dan open bronnen. Doorgaans is er geen vergunning nodig en volstaat een melding.
2. De warmtepomp
Een elektrische warmtepomp is zeer betrouwbaar, milieuvriendelijk, gaat bijna twee keer zo lang mee als een cv-ketel (25 tot 30 jaar) en heeft veel minder onderhoud nodig. Rome Energy Solutions BV heeft eigen RES-warmtepompen in het assortiment. Deze complete en prijsgunstige warmtepompen zijn zowel in water/water als lucht/water uitvoering verkrijgbaar. Ze zijn geschikt voor ruimteverwarming, tapwaterverwarming, passieve en actieve koeling. Een datasheet van de RES-warmtepompen is te vinden onder het hoofdstuk ‘downloads’. Meer informatie over de werking van een warmtepomp is hieronder te vinden. Naast de warmtepomp plaatsen wij een buffervat om pendelgedrag van de warmtepomp te voorkomen. Tevens wordt er een boilervat voor het tapwater geplaatst. De grootte hangt af van gezinssamenstelling en tapwaterverbruik.
3. Het afgiftesysteem
Een warmtepomp functioneert het beste in combinatie met een laagtemperatuur afgiftesysteem. Dat betekent vloer- en/of wandverwarming eventueel gecombineerd met fancoil units. Vaak kan uw eigen installateur de vloerverwarming leveren en installeren. Op verzoek doen wij dat ook. Via de vloer verwarmt u de woning. In de zomer kunt u er ook een beetje mee koelen. Wij zeggen expres een beetje, want als je de vloer kouder maakt, wordt de ruimte maximaal 2 graden kouder. Kou heeft de eigenschap om beneden te blijven hangen. Wilt u een ruimte echt doorkoelen, en dus ook de vochtigheid verminderen, dan adviseren wij fancoil units in te zetten. Met de units kunt u zowel koelen als verwarmen,
en ze halen de condens uit de ruimte wat comfortverhogend is. En in tegenstelling tot de trage vloerverwarming kan een fancoil unit dit snel. Daarom zijn ze uitermate geschikt voor kantoorruimtes aan huis, slaapkamers en andere ruimtes die u echt gekoeld wilt hebben, of incidenteel verwarmd. Hou er wel rekening mee dat het leidingwerk voor de fancoil units grotere diameters heeft dan gewone radiatoren.
Investering De investering in een warmtepomp inclusief installatie en eventueel bijbehorende grondboringen is hoger dan de aanschaf en installatie van een conventionele ketel. Maar door de besparing op gas en elektra kan de investering binnen redelijke termijn worden terugverdiend. Hierbij een calculatie van een 10 kW systeem met open of gesloten bron (exclusief vloerverwarming, exclusief eventuele vergunningsaanvraag):
Hoe werkt een warmtepomp? (met dank aan Milieucentraal)
Klik hier om een filmpje te bekijken over een warmtepomp.
Een warmtepomp is in feite een omgekeerde koelkast. In een koelkast wordt warmte onttrokken aan de binnenkant van de koelkast, waardoor in de kast de temperatuur daalt. De onttrokken warmte wordt aan de achterkant van de koelkast weer afgegeven. Dit is goed te voelen als de koelkast loopt, aan de achterkant van de koelkast stijgt warme lucht op. Warmtepompen kunnen dus zowel voor verwarmen als voor koelen gebruikt worden.
Een warmtepomp onttrekt warmte aan een bron, verhoogt de temperatuur, en geeft de warmte weer af aan bijvoorbeeld een verwarmingssysteem. De bodem kan als warmtebron worden gebruikt door bijvoorbeeld grondwater op te pompen. De warmte wordt aan het water onttrokken, waarna het weer in de bodem wordt teruggepompt. De meeste warmtepompen zijn compressiewarmtepompen, en hebben drie wezenlijke onderdelen: de verdamper (waar omgevingswarmte wordt onttrokken), de compressor en de condensor (waar warmte aan de verwarmingsinstallatie wordt afgegeven). Het warmtepompproces kent drie stappen:

1. Warmte-onttrekking
In de verdamper bevindt zich een vloeistof (koudemiddelen die ook in airco en koelkast worden gebruikt) met een kookpunt dat lager ligt dan de temperatuur van de warmtebron (bodem, lucht of oppervlaktewater). De warmte van de bron verwarmt de vloeistof in de verdamper. De vloeistof verdampt en stijgt in gasvorm op.
2. Compressie
De compressor in de warmtepomp drukt vervolgens de verdampte vloeistof samen. Hierdoor stijgen de druk en de temperatuur van de damp. Voor die compressie is energie nodig. Als de transportvloeistof wordt samengeperst met elektrische compressor, spreken we van een elektrische warmtepomp. Bij gasgestookte warmtepompen wordt de compressor door een gasmotor aangedreven.
3. Warmte-afgifte
In de condensor krijgt de damp weer de ruimte. Daardoor neemt de druk af en gaat het weer over in vloeistof. De warmte die daarbij vrijkomt, wordt via de condensor afgegeven aan de verwarmingsinstallatie of boiler. De temperatuur van de afgegeven warmte is aanzienlijk hoger dan de temperatuur van de opgenomen warmte. De vloeistof stroomt vervolgens weer naar de verdamper en het proces begint weer opnieuw.
Een warmtepomp heeft elektriciteit of gas nodig voor het verdampings- en condensatieproces, maar dit is minder dan de hoeveelheid energie die een gasgestookte HR-ketel gebruikt.
Rendement van de warmtepomp
Het rendement van een warmtepomp wordt uitgedrukt in een getal, de Coëfficiënt Of Performance, ook wel COP genoemd. Dit getal geeft de verhouding aan tussen de hoeveelheid energie die de warmtepomp nodig heeft voor verdampen en condenseren en de hoeveelheid warmte die de warmtepomp afgeeft. Een COP van 1 betekent dat de warmtepomp net zo veel energie gebruikt als dat hij aan warmte weer afgeeft. De huidige elektrische warmtepompen hebben een COP tussen 3 en 6. Een COP van 3 betekent een rendement van 300%.
Het milieu
Een warmtepompsysteem met een COP van 3 tot 6 stoot 10 tot 50% minder CO2 uit dan een verwarmingssysteem met een HR-ketel. Dankzij deze vermindering van de CO2-uitstoot levert de warmtepomp een bijdrage aan de vermindering van het broeikasprobleem.

Comfort
Warmtepompen zijn geschikt om constante hoeveelheden warmte over een lange tijdsperiode te leveren waarmee het verwarmingssysteem wordt verwarmd. Het systeem zorgt dag en nacht voor een gelijkmatige warmte in de gehele woning. Warmtepompen zijn minder geschikt om snel de temperatuur in huis te verhogen. Bij sommige systemen wordt dit opgevangen door een extra verwarmingsmogelijkheid te installeren op gas of elektriciteit.
Verwarmen en koelen met hetzelfde systeem
Een klimaatsysteem op basis van een warmtepomp in combinatie met LTV zorgt in de winter voor warmte, en kan in de zomer de woning koelen. Voor koeling wordt het relatief koude grondwater door het systeem van de vloerverwarming gepompt. Er is alleen een beetje elektriciteit nodig voor het rondpompen van het water. Daarmee is een warmtepompsysteem veruit de zuinigste vorm van koeling.
In moderne woningen wordt koeling steeds belangrijker. Door de woningen goede isolatie kan op zomerse dagen de binnentemperatuur gemakkelijk oplopen tot boven de 25 graden. Een goede zonwering is dan niet voldoende. Steeds vaker blijkt dat in de moderne nieuwbouwwoning mechanische koeling nodig is om de woning aangenaam te kunnen houden. Een klimaatsysteem op basis van een warmtepomp kan gemakkelijk en goedkoop in koelte voorzien. Zo kan met minimale energielasten en een minimale CO2-uitstoot het comfort in de woning aanzienlijk worden verhoogd.